This website adopts the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) as the accessibility standard for all its related web development and services. WCAG 2.0 is also an international standard, ISO 40500. This certifies it as a stable and referenceable technical standard.

WCAG 2.0 contains 12 guidelines organized under 4 principles: Perceivable, Operable, Understandable, and Robust (POUR for short). There are testable success criteria for each guideline. Compliance to these criteria is measured in three levels: A, AA, or AAA. A guide to understanding and implementing Web Content Accessibility Guidelines 2.0 is available at: https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/

Accessibility Features

Shortcut Keys Combination Activation Combination keys used for each browser.

  • Chrome for Linux press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • Chrome for Windows press (Alt+shortcut_key)
  • For Firefox press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • For Internet Explorer press (Alt+Shift+shortcut_key) then press (enter)
  • On Mac OS press (Ctrl+Opt+shortcut_key)
  • Accessibility Statement (Combination + 0): Statement page that will show the available accessibility keys.
  • Home Page (Combination + H): Accessibility key for redirecting to homepage.
  • Main Content (Combination + R): Shortcut for viewing the content section of the current page.
  • FAQ (Combination + Q): Shortcut for FAQ page.
  • Contact (Combination + C): Shortcut for contact page or form inquiries.
  • Feedback (Combination + K): Shortcut for feedback page.
  • Site Map (Combination + M): Shortcut for site map (footer agency) section of the page.
  • Search (Combination + S): Shortcut for search page.
  • Click anywhere outside the dialog box to close this dialog box.

    BISErbisyong LENI – Episode 21

    1 OCTOBER 2017

    ELY: Magandang umaga, Pilipinas—Luzon, Visayas, at Mindanao! Ngayon po ay araw ng Linggo, unang araw sa buwan ng Oktubre 2017. Mga kasama, isa na namang edisyon ng “BISErbisyong LENI” dito po sa RMN. Tayo po’y napapakinggan nationwide at gayon din sa mga himpilan ng RMN: RMN Naga-DWNX 91.1, RMN Cebu-DYHP 612, RMN Cagayan de Oro-DXCC 828, at RMN Davao-DXDC 621. Maaari niyo kaming mapakinggan at mapanood sa pamamagitan po ng Facebook, Facebook Live: ang “RMN News Nationwide: The Sound of the Nation” at siyempre po sa “VP Leni Robredo.” Magandang umaga! Ako pa rin po si Ely Saludar, at kasama natin, siyempre, dito sa ating studio ang nanay ng sambayanan, ang Bise Presidente ng Republika ng Pilipinas, si Madam Vice President Leni Robredo. Ma’am, good morning!

    VP LENI: Good morning, Ka Ely. Good morning po sa lahat na nakikinig sa atin ngayong umaga. Sa atin pong mga tagapakinig sa Bicol, marhay na aga sa indo gabos. Sa ating mga tagapakinig sa Visayas at Mindanao, maayong buntag sa inyong tanan.

    ELY: Okay, so good morning, Philippines. At naku, napakaimportante po, marami tayong pag-uusapan ngayon. At unang una siguro, mga kasama, ay ngayon po’y, Ma’am, Teachers’ Month.

    VP LENI: Oo, Teachers’ Month.

    ELY: Siyempre lahat po tayo ay sumasaludo sa lahat ng mga guro na patuloy na— Alam niyo po, itong propesyon na ito, ano, Ma’am? May kasamang sakripisyo po ito.

    VP LENI: Sobrang sakripisyo, Ka Ely. Ako, Ka Ely, naging guro din ako ng sampung taon. Habang nag-aaral ako ng abogasya, ako ay nagtuturo. Iyong nanay ko, iyon iyong kaniyang kabuhayan, simula noong nag-graduate siya ng college hanggang ngayon. 81 years old na siya, nagtuturo pa din, pagkatapos— Nag-retire siya noong 65, pero pagkatapos mamahinga ng isang taon, bumalik sa pagtuturo. Kaya saludo tayo sa ating mga guro. Marami po tayong nasalubong na talagang mga bayani. Bayaning mga guro na gumagastos sa sariling pera, talagang kahit lampas na sa oras na kailangan sila, naninilbihan pa din. Napakaraming ganitong teacher, Ka Ely, kaya ngayon pong Teachers’ Month, saludo po kami sa inyo. Nagpapasalamat po kami sa lahat na sakripisyo niyo at sa inspirasyon na ibinibigay niyo sa amin. At ito, Ka Ely, hindi lang ngayon Teachers’ Month. Ano din ngayon, Elderly Week. Kaninang maaga, Ka Ely, nandoon ako sa Pasay, at may pagtitipon doon iyong mga senior citizens. Ngayon din iyong umpisa. Parang iyong batas yata, Ka Ely, first week of October, iyon iyong ating Elderly Week. Kaya sa atin pong mga senior citizens, Happy Elderly Week po sa inyong lahat.

    ELY: At siyempre kinikilala po natin ang lahat po ng ating mga guro, at Ma’am, iyong mga sakripisyo rin, lalo na sa mga lugar na may mga labanan.

    VP LENI: Oo, at talagang ano, Ka Ely, doon sa mga lugar na may labanan, ang dami nating kuwento na narinig na sila pa iyong hino-hostage. Sila pa iyong nag-aalay ng buhay para maisalba lang iyong kanilang mga estudyante. At kahit na, Ka Ely, siguro doon sa malalayong mga lugar, maraming mga guro na—Galing kami sa Palawan, Ka Ely, noong nakaraang buwan. Galing kami sa Palawan. Mayroon doong isang teacher na buntis. Nalaman namin, Ka Ely, na iyong ilog kaniyang binabagtas ay apat bago siya makarating sa paaralan. Ito ay buntis. Talagang napakahirap. Marami sa kanilang ganito, iyong mga paaralan ay ang lalayo. Talagang iniiwan iyong mga pamilya para makapagturo.

    ELY: So talagang hindi matatawaran po iyong serbisyo at sakripisyo ng ating mga guro. At samantala, dito po sa ating palatuntunan, BISErbisyong LENI. Maganda din, siyempre, na naibabahagi natin iyong mga aktibidad ng ating Bise Presidente sa buong isang linggo.

    VP LENI: Ngayong linggo, Ka Ely, dalawang Istorya ng Pag-asa iyong aming okasyon. Iyong Lunes nandoon kami sa District 2 ng Quezon City, sa Barangay Holy Spirit. Ni-launch namin iyong mga District 2 na Istorya ng Pag-asa. Mayroon silang 37, Ka Ely, 37 na mga Istorya ng Pag-asa na talaga namang nakakaantig ng puso iyong kanilang mga fineature. Mayroong dating drug addict… Ito, naaalala ko iyong isang kuwento doon, isang nanay, dati siyang drug addict—pareho silang mag-asawa. Nakulong, iniwan iyong mga anak habang sila ay nasa loob ng kulungan. Pero ngayon, nakalabas na ng kulungan. Mayroon na siyang trabaho, iyong nanay na iyon. Street sweeper na siya ng barangay, at nagbabagong buhay na talaga. Mayroong mga— Kahapon naman, nandoon kami sa District 1 ng Quezon City. Sa St. Theresa’s College naman ginawa iyong launch ng Istorya ng Pag-asa. Mayroon doong isang HIV… HIV patient na talagang marami iyong pinagdaanan. Mayroong cancer patient na guro na ngayon. Ano talaga, napakarami. Kaya itong Istorya ng Pag-asa, marami tayong nadidiskubreng mga ordinaryong tao na talagang nalampasan iyong lahat ng kahirapan sa buhay. Noong Martes, Ka Ely, nandoon ako sa Concepcion Integrated School. Dito ito sa Marikina City. Naimbita tayo, mayroon kaming isang partner. Ang pangalan noong organization, Teach For the Philippines. Naimbita kami para maging guest teacher ako sa isang Grade 6 class. Ano ito, Ka Ely, Araling Panlipunan. Naging teacher ako ng isang oras. Pagkatapos noon, binisita namin iyong senior high school sa kanila. Nakakatuwa na iyong mga bata, akala natin walang pakialam sa mundo, pero iyong mga tanong nila sa akin, talagang maraming… malaking interes nila sa pamumuno. Pagkatapos noon, nagkaroon sa opisina namin ng graduation rites. Iyong partner naman namin dito iyong Excel Philippines. Parang nagte-train sila ng mga teachers saka ng mga principal. Kaya ano ito… sa amin ginawa. Isang ongoing program ng Excel Philippines. Wednesday, Thursday naman, Ka Ely, nandoon ako sa Naga. Pero hindi lang Naga. May tatlo pang munisipyong pinuntahan ako—Calabanga, Pili, saka Ocampo. Iba’t ibang mga okasyon. Iyong pinakainuwi ko, kasi mayroong regional convention iyong Vice Mayors’ League of the Philippines. Guest tayo doon. Pero sinabayan na natin iyong marami pang ibang imbitasyon, mga inagurasyon, meeting ng mga iba’t ibang grupo. Kaya dalawang araw akong nasa probinsya. Tapos iyong Friday, bumalik ako dito, sunud-sunod din iyong okasyon. Mayroong National Education Summit, na ito naman, kasama namin dito iyong partner namin na Synergeia Foundation. Doon ito sa PICC. Sinundan iyon ng isang Franchise and Business Expo. Ito, Ka Ely, isang pagtitipon ng mga franchisees. Ito iyong mga negosyo na kapag nag-franchise ka, iyong kanilang business model ay i-a-adapt mo na. Ito, Ka Ely, naging guest din nila ako last year. Iyong mga maliliit na nag-umpisa last year, mga ano na, mga asensado na ngayon. Isang halimbawa, Ka Ely, iyong Potato Corner.

    ELY: Milyonaryo na iyong may-ari niyan.

    VP LENI: Oo. Iyong Potato Corner nag-umpisa siyang napakaliit, pero ngayon more than 500 na branches na. Kaya nakakatuwa. Kahapon, iyon nga, iyong sabi ko. Launch ng Istorya ng Pag-asa sa St. Theresa’s College. Kagabi din, Ka Ely, mayroon akong dinaanan dito sa Cubao. Mayroong isang parang concert for a cause para sa Marawi victims. Iba’t ibang mga mahuhusay na mga banda, tumugtog. Iyon, pagdating ko, Ka Ely, ang lakas ng ulan, pero hindi umaalis iyong mga tao. Iyong concert nasa kalsada lang. Walang bayad, pero iyong mga tao na nag-a-attend, may mga dalang mga donation para sa Marawi victims. At mayroon doong mga IDP na nandoon na malaki iyong pasasalamat. Sabi nila, “Iyong mga kapatid naming Kristiyano ipinapakita iyong pagmamahal sa amin.” Kaya nakakatuwa, ano?

    ELY: Okay, so talagang napakaabala po ng ating Bise Presidente. Napakadami po ng mga aktibidad. At kagandahan dito, siyempre iyong pinakaimportante, Ma’am, iyong talagang tinututukan ninyo iyong Istorya ng Pag-asa. Kasi alam niyo ho sa atin, sa ating mga Pilipino, marami na pong problema. Kung minsan hindi lang po materyal na bagay iyong solusyon.

    VP LENI: Saka ito, Ka Ely, tingin ko iyong pinakaaral dito sa Istorya ng Pag-asa, kapag narinig ito noong mga taong may pinagdadaanan ngayon, iisipin niya na, “Hindi lang pala ako iyong dumadaan sa hirap. At kung nagawa nitong mga… kung nagawa nila na lampasan iyong mga pagsubok sa buhay, walang dahilan para hindi ko rin malampasan.” Tapos kapag ito iyong pinagkukuwentuhan, Ka Ely, parang wala na tayong panahon para makipag-away. Wala na tayong panahon para sa lahat na negatibismo sa paligid natin. Kaya iyong sabi nga namin noong nasa St. Theresa’s kami… sabi namin, kapag may ibinabato sa iyong mga masasama, may ibinabato sa iyong hindi maganda, mas mabuti ang ibato na lang natin iyong mga kuwento ng mga taong ito, iyong mga istorya.

    ELY: At siyempre, minsan napapagtatanto rin ng ating mga kababayan, mas magaan pa iyong problema kaysa sa kaniya. Iyong mabibigat ay nalalampasan.

    VP LENI: Gaya kahapon, Ka Ely, mayroong isang Teacher, si Aileen. Siya, nag-uumpisa pa lang siyang guro, namatay iyong kaniyang asawa sa sakit sa puso. Itinaguyod niya… Mayroon siyang tatlong anak, mag-isa niyang itinataguyod iyong tatlong anak. Pero hindi pa dalawang taon pagkatapos mamatay iyong asawa niya, nagka-cancer siya. Ito, Ka Ely, medyo ano… kasi nag-umpisa breast cancer, nag-metastasize sa kaniyang buto. Pero patuloy na itinataguyod iyong kaniyang pamilya, patuloy na nagtatrabaho. Lumalabas lang siya sa klase kapag siya ay magki-chemotherapy. Pero patuloy pa rin. Kahapon nandoon siya. Bagong tubo na iyong buhok, kasi dati daw nakalbo siya. Pero kahit kalbo siya, nagtuturo. Pero alam mo iyon, biyuda—Parang sa akin, nabiyuda, tapos. Ito, nabiyuda, nagka-cancer, pero kung titingnan mo siya kahapon, napakaaliwalas ng mukha, nakakatawa pa rin kasama iyong anak. Talagang ano, may pag-asa pa din.

    ELY: Okay, samantala, mga kasama. Siguro paalala na rin natin sa mga nakikinig sa atin nationwide, lalo na po sa mga probinsya, ngayon po nagsisimula ang tinatawag na election period, dahil sa hindi pa po nalalagdaan ng Pangulo iyong panukalang batas na nagpo-postpone dito sa barangay and SK elections. Kaya tuloy ngayon, Ma’am, iyong election period. Iyong gun ban. Lahat ho iyan. At alam ko, 50 balota na iyong naiimprenta. Siguro magagamit naman iyan sa susunod na eleksyon.

    VP LENI: Ito kasi, Ka Ely, iyong existing na batas. Ito, amendment sa original, na iyong eleksyon dapat ngayong Oktubre. Pero siguro nabasa naman po natin, narinig po natin sa balita, na pareho iyong House of Representatives saka iyong Senado, nagpalabas na ng panukalang batas na pino-postpone muli iyong eleksyon to May 2018. Tapos hold-over iyong posisyon. Kaya lang, Ka Ely, noong isang linggo lang yata natapos ito sa Senado. Pinadala sa opisina ng Pangulo. Iyong Pangulo, mayroon siyang 30 araw para aksyunan iyon. Kapag iyon ay napirmahan na, batas na siya. Kaya ito, siguro iyong Comelec, ginagawa lang niya iyong trabaho niya na patuloy lang iyong preparasyon kasi hindi pa napipirmahan. Iyong printing ng mga ballots kailangan niya talagang gawin, kasi just in case na hindi pirmahan, hindi naman magmadali iyong Comelec. Pero tingin ko magagamit pa naman ito—kapag napirmahan ng Pangulo, magagamit pa din ito. Kung pagbabasehan kasi natin iyong report galing sa Senate saka sa House of Representatives, halos sigurado na na mapo-postpone iyong barangay elections to May 2018.

    ELY: At maganda ho diyan ay natanggal na iyong provision na i-appoint iyong mga barangay chairman.

    VP LENI: Ano iyon, settled na iyon. Kasi alam mo, Ka Ely, bawat baba ko sa barangay, iyon iyong kinakatakutan ng mga barangay officials, iyong appointment. Pero ngayon, nagsalita na iyong Senado, nagsalita na iyong House of Representatives, na wala nang appointment na mangyayari. Kaya iyong mga nakikinig po sa atin, huwag maniniwala—Kasi ang nakakalungkot dito, Ka Ely, gaya noong sa amin… Mayroon akong meeting sa mga barangay officials kasi nag-request sila. Iyong meeting namin, mayroong mga mapagsamantalang mga grupo na nangongolekta, Ka Ely. Nangongolekta ng 850 pesos daw per head para maging member, kasi i-a-appoint kung member lamang. Alam mo iyon? Panloloko talaga, dahil wala namang appointment na mangyayari. Kaya kung nakikinig po iyong mga barangay officials natin ngayon, wala pong appointment na mangyayari kasi sinabi ng Senado at ng House of Representatives sa panukalang batas nila, hold-over lahat. Ito lang, Ka Ely, bago tayo magpatuloy, batiin lang natin kasi napakarami nating mga listeners na kababayan na nasa ibang bansa. Ito, si Mely Cabaneros, nasa Ontario, Canada. Kaya magandang umaga sa iyo, Mely—sa kanila pala, gabi. Gabi sa Canada. Mayroon din, Agnes Lindo ng Kentucky, USA. Itong si Agnes, kung hindi ako nagkakamali, linggo linggo kasama natin ito. Kaya maraming maraming salamat sa iyo, Agnes, nasa Kentucky siya, Ka Ely. Meron din, Selena Lopez. Hindi nakalagay kung saan galing si Selena. Pero kasama natin siya ngayong umaga. Magandang umaga sa iyo, Selena. Saka ito, magandang balita, mayroon kaming dating kasama na nasa London ngayon, Ka Ely. Ano ito, Philippine Navy, napakahusay. Ito, si Danny Vidad. Ano ito, Ka Ely, scholar ng British government sa London. Nakikinig siya sa atin ngayon. Nanonood siya live on Facebook. Magandang umaga sa iyo.

    ELY: So iyong mga nakikinig at sumusubaybay sa atin sa iba’t ibang panig ng bansa, sisikapin po namin, ng ating Bise Presidente, na mabanggit po on-air. At lalo na kung mayroong espesyal na okasyon sa inyong pamilya, sige po, magbigay lang po kayo ng mensahe. Ang kagandahan dito, Ma’am, iyong mga nasa abroad, maiparating sa kanilang mga mahal sa buhay dito sa Pilipinas.

    VP LENI: Masaya ito, Ka Ely, kapag binabasa ko iyong lahat na nagme-message sa atin, sobrang dami nating listeners na mga kababayan natin na nasa ibang bansa. Kahit papaano siguro nakakabawas tayo sa kalungkutan. Kaya magandang umaga po sa inyong lahat.

    ELY: At mamaya sa ating ikalawang segment, mga kasama. Importante po ito, maging sa mga nasa abroad, maganda ho ito para magkaroon kayo ng dagdag-kaalaman tungkol sa TESDA. Siguro naman nababalitaan niyo. Iyong iba nakapag-abroad dahil dito. Sa ilang saglit makakausap natin ang taga-TESDA.

    VP LENI: Ito lang, Ka Ely, bago tayo magpatuloy, mayroon tayong nakakalungkot na balita na nalaman kahapon. Iyong ating hinahangaan, beteranong radio broadcaster, pumanaw kahapon. Ito, Ka Ely, nagdadala talaga ng malaking kalungkutan sa lahat dahil ito talaga respetado. Alam na alam, kilalang kilala siya ng lahat, at malaking kawalan sa ating lahat si Joe Taruc po ng dzRH. Nakikiramay po tayo sa pamilya ni Manong Joe.

    ELY: Talagang marami pong nagulat. Alam niyo, Ma’am, iyong programa po natin dito, siya mismo ine-endorso niya. Noong nagsisimula pa lang tayo.

    VP LENI: Ito talaga, Ka Ely, kapag narinig iyong pangalan na Joe Taruc, talagang walang masamang marinig sa kaniya kasi isa talaga siya sa pinakarespetado na radio broadcasters.

    ELY: Institusyon na iyan… Sa pamilya po ni Manong Joe Taruc, at sa mga kasamahan niya po diyan sa buong Manila Broadcasting Corporation, dzRH, kami po ay nakikiramay.

    VP LENI: Nakikiramay po kami.. Ito lang, Ka Ely, gusto ko lang isingit iyong mga text message na nakuha natin noong nakaraang linggo. Isa dito iyong kay Analiza. Taga-Bocaue, Bulacan siya, pero iyong sakit niya, levoscoliosis. Medyo kakaibang sakit. Ano ito, natulungan na siya ng DSWD pero may kahirapan siya, kasi medyo malaki-laki iyong pangangailangan sa gamot. Ito, kausap na siya ng opisina natin. Iyong ating sinabi sa kaniya ay hinahanapan natin siya ng ibang tulong maliban sa opisina namin, maliban sa DSWD. Kung saan pa puwedeng makahingi ng tulong. Mayroon din, Ka Ely, Marie Mercado. Ito naman, may cancer iyong kaniyang nanay at nagpapatulong din siya. Kausap na natin siya, taga-Caloocan siya. Pinoproseso na ng opisina iyong inyong request. Mayroon din, si Florida Olifernes. Ito naman, gusto lang ipaabot ng aming opisina na minail na po iyong sulat ng September 27. Dapat po matanggap niyo na iyong sulat ngayong linggo. Mag-text ka lang po ulit kapag hindi niyo natanggap. Ito rin si Galiciano Ruiz. Ito naman, Ka Ely, 41 years old, PWD, taga-Isabel, Leyte. Mag-a-undergo ng corneal transplant iyong kaniyang tatay. Ito, hinahanapan namin ng paraan para ma-advance iyong schedule niyo sa opisina namin. Kasi iyong schedule niya, parang hindi makakahabol para doon sa naka-schedule na surgery. Ito naman, Jesusa Reyes. Humihingi siya ng tulong, affected siya ng glaucoma, pero iyong tulong niya, gusto niya sanang tumira sa Home for the Aged. Kausap na siya ng opisina namin. Mayroon din, Vilma Escamillan ng Navotas City. Natanggap po namin iyong iyong text, tungkol sa kahirapang makinig. Kausap na po yata kayo ng aming opisina. Tapos iyong huli, ayon… ayon na pala, pareho lang. kay Vilma Escamillan. Humihingi siya ng tulong para sa anak na si John Anthony. Kausap na siya ng aming opisina at pina-process na iyong request. Iyon, binanggit lang natin kasi baka naghihintay sila ng kasagutan. Iyon pong lahat inaasikaso na.

    ELY: So, sa mga nagte-text po dito sa ating programa, at maging sa tanggapan ng Bise Presidente, lahat po iyan ay inaaksyunan at tinitingnan kung anong puwedeng maitulong. Kapag hindi agad nabanggit hindi ibig sabihin hindi natanggap.

    VP LENI: Saka ano din po, kapag medyo naabala, mas mabuti kung magtext po ulit kayo para po masagot namin kung anong nangyari sa request niyo.

    [END GAP 1]

    ELY: Sa oras na ito ay phone patch. At makakausap natin mula sa kabilang linya ang mula po sa TESDA. At napakaimportante rin po nito. At para rin po sa ating mga kababayan. Makinig po kayo ha? Maging sa abroad. Mayroon po tayong makakausap mula po sa TESDA.

    VP LENI: Ayan. Ngayong umaga Ka Ely kausap po natin sa kabilang linya si ma’am Marissa Legazpi, executive director ng TESDA Planning Office. And marami tayong itatanong kay ma’am Marissa pero batiin muna natin siya, Ka Ely. Magandang umaga po sa inyo, ma’am Marissa.

    MARISSA LEGASPI: Magandang umaga po bise presidente, at kay Ka Ely. Ang TESDA po sa pangunguna ni Secretary Mamondiong ay nagagalak at amin pong karangalan ang maging bahagi ng inyong programa sa araw na ito. Magandang umaga po sa tagapakinig ninyo.

    VP LENI: Ayun. Ma’am Marissa, maraming salamat po sa pagpapaunlak ninyo ng aming request na makausap po kayo ngayong umaga. Dahil po napakarami pong katanungan. Napakarami pong inquiry sa amin. Hindi lang po dito sa programa pero pati na rin po sa opisina kung ano po ang mga programang pwedeng ma avail gaIing sa TESDA. Kaya iyon po ang itatanong naming sa inyo ngayon. Alam po ng lahat na iyong TESDA po ay nagbibigay ng mga training para sa kaalaman pero iyong una po sigurong itatanong natin, ano-ano po iyong mga programa ninyo sa TESDA at paano po iyon maaaccess?

    MARISSA LEGASPI: Opo. Ang TESDA po kasi ngayon ay malalaking programa po ang pinapatupad namin. Mayroon po kaming tinatawag na Training for Work Scholarship Program. Ito po ang ating programa na nagbibigay sa atin ng libreng training na inooffer po ng iba’t ibang private and public—mga pribado at pampublikong mga institutions. Ang kailangan lang po ay magpunta sa mga pinakamalalapit na tanggapan ng TESDA at makakaavail po ng libreng training. Dagdag rin po, mayroon din ang TESDA ng 121 TESDA Technology institutions.

    VP LENI: Sa buong bansa po ma’am?

    MARISSA LEGASPI: Sa buong bansa. Lahat po ng rehiyon at ilang mga probinsya meron pong 121 na nag ooffer po ng libreng training sa iba-iba pong kurso TechVoc na patungkol po sa mga skills na pwede pong makapagtrabaho sila pagkatapos.

    VP LENI: Papano po nila malalaman kung ano-ano iyong mga trainings na …

    MARISSA LEGASPI: Una po, mayroon po kaming TESDA website na nakapaloob po doon na pwede ninyong tingnan kung ano-ano po iyong mga kursong inooffer sa iba-ibang paaralan. Ang pangalawa po, pwede rin po silang tumawag sa aming hotline na 887-8888. Pero ang pinakamaganda pong pwedeng gawin ay kung taga saan po sila, lahat po kami ay mayroong rehiyon at probinsya at tanggapan po. Doon na po magpunta

    VP LENI: sa opisina.

    MARISSA LEGASPI: At pwede na po silang mag apply directly ng scholarship. At doon po masasabi nila, ano-ano ang available na courses sa kanilang lugar.

    VP LENI: Saka kung saan?

    MARISSA LEGASPI: Kung saan at ano po ang pwedeng i-enrol. Iyon nap o ang pinakamagandang nangyari para po mas mabilis na po.

    VP LENI: Ma’am Marissa, uulitin ko lang po para sa mga nakikinig sa atin. Unang una, pwede silang pumasok sa website ng TESDA. Ang address po ata ay tesda.gov.ph, di po ba?

    MARISSA LEGASPI: Opo. www.tesda.gov.ph ang website.

    VP LENI: Una, mayroon din at una, meron ding pong hotline na 887-8888, tama po ba?

    MARISSA LEGASPI: Opo, tama po.

    VP LENI: Pwede po silang tumawag. And eto po ba ay 24 hours?

    MARISSA LEGASPI: Ayun pong ano namin. Iyong sa amin ay 8-5 po.

    VP LENI: Office hours?

    MARISSA LEGASPI: Opo, office hours. Wala pa po kaming call center. Pero at least sa website po, pwede naman pong mag email. O kaya, sa amin pong facebook.

    VP LENI: Pero sabi niyo po ang pinakamabuti, ay pumunta sila sa pinakamalapit na regional offices ng TESDA sa kani-kanilang lugar. Para ang lahat ng katanungan nila ay mabigyan ng sagot.

    MARISSA LEGASPI: Opo. Regional at saka probinsya po para mas mabilis. Mga provincial offices po. Ang mga address naman po nila ay nandoon din po sa website na pwede pong makita madalas po doon sa mga kapitolyo po ang mga offices.

    VP LENI: Ito bang “Training for Work scholarship”, sabi niyo po, iba-iba pong mga skills ang pwedeng malaman o maaralan. Ito po? Mayroon bang fees na kailangan silang bayaran?

    MARISSA LEGASPI: Wala pong dapat bayaran. Kung po nanghihingi ng dagdag na bayad sa mga eskwelahan, ireport lang po sa TESDA dahil ipinagbabawal po iyon. Ang ibinibigay po kasi libre po iyong training. Iyong buong course ng training. At saka po pagkatapos ng training ay mayroon po tayong tinatawag na assessment. Competency Assessment. Libre na rin poi yon.

    VP LENI: Ito po ba iyong NCS?

    MARISSA LEGASPI: Opo. Kapag nakapasa po sila ay bibigyan po sila ng national certificate. Ito yung madalas ginagamit o hinahanap ng employer sa lokal man po o sa abroad. Ayan po. Tama po.

    VP LENI: Saka po, ito ma’am Marissa, nakapag attend nap o kasi ako ng ibang mga graduation ng mga TESDA. Mayroon ding pagkakataon na sa panahon ng graduation ay binibigyan ninyo ng starter tips iyong mga graduates niyo.

    MARISSA LEGASPI: Tama po. May isa pa po kaming programa na bukod po sa Training for Work Scholarship, ang tawag po ay Special Training for Employment Program.

    VP LENI: Ah, Ito yung STEP?

    MARISSA LEGASPI: STEP po. Opo. Community-based po ang approach natin dito. Pwede pong gawin sa mga barangay o kanayunan. Dadalhin po natin doon ang mga trainers, ang mga equipments. Nagbibigay din po ang mga training institutions para rin po may kalidad din po ang training. At binibigyan din po natin sila ng kaonting allowance.

    VP LENI: Ah, may allowance pa. Pamasahe?

    MARISSA LEGASPI: Opo para rin po sa pamasahe. Tapos libre rin po iyong training at saka po ang equipments. Dinadagdagan rin po natin ito ng mga modules na entrepreneurship. Talaga pong objective natin dahil po nasa community at pwede na po sila maging self-employed or entrepreneur. Hindi na nila kailangan umalis sa kanilang lugar at kung gusto nila na doon nalang din magtrabaho.

    VP LENI: Kasi naaalala ko Ma’am Marissa, iyong naatendan kong graduation ata tungkol ssa pagmamanicure at saka pedicure, binigyan ninyo ng gamit iyong mga graduates na pag uumpisahan. Tapos mayroon ding parang ano iyon eh, parang cellphone repair? Parang mayroong ibingay sa kanila na mga bag na puno din ng mga kagamitan.

    MARISSA LEGASPI: Tama po iyong. At saka lahat po ng mga identified po na courses na pwede pong bigyan ng starter tool kit. Kung gusto mo po construction.

    VP LENI: Mayroon din? Mayroon ding starter kit ang construction?

    MARISSA LEGASPI: Opo. Construction. Mayroon din po iyong nagwewelding. Kasi po mayroon rin pong portable na welding equipments kung kaya’t binibigyan din po. O di kaya naman po sa pananahi, kung kinakaya ay nakapagbibigay po tayo ng makina. … aabot po.

    VP LENI: Nako, napakaganda. Ito ma’am Marissa, nabanggit mo kasi iyong welding, nakapag attend po ako ng isang sessiontungkol sa welding, ang kinikwento po ng teacher na kausap ko ay anlaki raw po ng demands para sa welders na mga babae. Totoo po ba ito?

    MARISSA LEGASPI: Tama po ito. Iyong welding po ay isang, doon siya nababagay sa mga kababaihan. Kasi iyong mga kababaihan po ay iyong punto ay mas ano compared sa mga lalaki.

    VP LENI: Nagulat po ako noong nakwentuhan ako. Kasi dito sa Pilipinas matagal na matagal na panahon, pag sinasabi mong welder, lalaki iyon.

    MARISSA LEGASPI: Opo. Tama po iyon. Kasi tinutulong po ng TESDA ang tinatawag nating non-traditional training para sa mga kababaihan. Mayroon po tayong ganoong programa and in fact, mayroon po tayong TESDA Women Center doon sa Taguig. Even po ang ating mga TESDA institutions, nag eencourage po ng mga kababaihan. Dahil, iyon pong mga ganoong klase ng trabaho. Iyon bang mas Malaki po ang sweldo. Kaya binibigyan din po natin ng pagkakataon ang ating mga kababaihan na iexplore din iyong ganoong kurso. Marami na po. In fact, way back po noong 1990s, mayroon po tayong babae na nagchampion po sa Asean Skills Competition. Ganoon po kagagaling.

    VP LENI: Ito, Ma’am Marissa. Bumisita ako sa Pasay. Nakaraan atang dalawa o tatlong lingo. Mayroon doong isang barangay nila na parang kinonvert bilang isang TESDA training center. Pagpasok po naming, mayroong isang grupo ng mga kababaihan na tinuturuan sila mag ayos noong parang sa hotel. Mag ayos po ng mga kama, mga tuwalya. Ayun nga, nag demonstrate nga sila sa amin. Doon naman sa isang kanto, mayroon namang mga barista. Tinuturuang gumawa ng kape, tinututuran mag mix ng mga inumin. Tapos noong pagpaakyat namin, ang tinuturo naman ay parang nagkakabit sila ng mga tiles. Doon mismo. Parang may actual na training para sa pagkakabit ng mga tiles. Kaya nakakatuwa kasi ito yung mga trabaho na parang pag naggraduate ka sa TESDA, mayroon ka na agad na mapapasukan.

    MARISSA LEGASPI: Opo. Tama po iyan, Vice President. Kasi po ang mga kurso pong available natin ay lahat po ng mga sector ng ekonomiya. Mayroon pong iba-ibang kurso. Kung gusto po natin sa larangan ng kultura at sining.

    VP LENI: Mayroon din? Ah talaga. Iyon po ay hindi ko alam.

    MARISSA LEGASPI: Mayroon din pong agriculture. Iyon pong kung gusto mo ng production, or animal production. Mayroon po tayong slaughtering.

    VP LENI: Naku napakalaking bagay ma’am kasi, ito po, noong pumunta po ako sa Canada, naimbita po ako doon. Napakarami pong Pilipino doon sa Calgary. Tinatanong ko po, ano bang ginagawa dito bakit sobrang dami ninyo? Ang sabi nila, lahat daw sila ay mga nagtatrabaho sa slaughterhouse. Malaki pala ang opening doon.

    MARISSA LEGASPI: Ng slaughterers. Sa Australia din po.

    VP LENI: Sabi nga nila sa Australia at saka sa New Zealand Malaki na din. Iyon po pala, iyong traning kayo po mismo nagbibigay din ng ganoon?

    MARISSA LEGASPI: Opo kasama po iyon sa ating mga scholarship at mayroon po tayong mga standard. Kung gusto po natin doon sa construction. Mayroon pong mga automotive, manufacturing po. Andoon po iyong mga welding. Information technology po. Napaka in demand na po at isa po sa talagang priority din. Mga call center agents. Animation po, Programmers. Kasama po iyon. So lahat po halos.

    VP LENI: Oo! Halos lahat na kurso.

    MARISSA LEGASPI: Opo. Kasi kinoconsult pa din natin ang industriya ano po ba ang kinakailangan din nila para po doon din natin itinutugma ang mga trainings po natin.

    VP LENI: Ito po, ma’am. Bawat training, gaano siya katagal?

    MARISSA LEGASPI: Nag iiba iba po ang haba. Depende po sa kurso. On the average po, tayo ay may mga 6 months to 1 year pero ang TWSP courses po mayroong as short as one month. Ang atin pong polisiya, pwede po hatiin sa mga modules ang kurso. For example, iyong ating STEP, dahil po mas maliliit pero po, employable po. Kagaya po noong manicure at pedicure. Sa kabuuhan po ay pwede nating hatiin sa hair styling, sa makeup.

    VP LENI: So, pagkatapos nila ng isa, pwede na. pwede na sila mag umpisa.

    MARISSA LEGASPI: So on the average po, mayroon po tayong from 6 months to 1 year. Pero meron din naman pong pwede lalo na sa mga community-based na hanggang 1 month po ay pwede na pong kumuha ng mga kurso na pwede nang pagkakitaan.

    VP LENI: Tapos po ito pong after ng 6 months to 1 year. Ito po iyong maghahanda na sila para doon sa NCS

    MARISSA LEGASPI: Opo, kukunin po nila iyong tinatawag na Competency Assessment. Ibibigay poi to ng mga accredited assessment centers natin. Minsan po, ang mga eskwelahan, sila na rin po ang nag aassess.

    VP LENI: Sabi niyo po, wala rin itong bayad?

    MARISSA LEGASPI: Wala po. Wala poi tong bayad kung ikaw po ay beneficiary ng mga TESDA Scholarship Program. Mayroon rin po kasi doon iyong mga walk in na employed na pero gusting magka NC, may bayad poi yon. Standard po iyon.

    VP LENI: Kasi, nabalitaan po naming na lalo na iyong mga trabaho sa labas ng ating bansa, parati raw pong unang hinihingi itong NCS

    MARISSA LEGASPI: Opo. Kasi iyon po ang isang pagpapatunay na talagang iyong taong may hawak noon ay talagang may kakayahan at kaya niyang gawin ang mga skills na pangangailangan sa kursong iyon. Naka identify rin po sa certificate kung ano ang kaya niyang gawin. Ang assessment ay ang page examine sa kanila at iyon po ay isang demonstration o practical exam po. So, ayun po. Depende sa kanya kung nagagawa.

    VP LENI: Kaya ito po, pag mayroon na siyang NCs halos ito yung parang pinakapruweba na kaya niya itong mga skills na ito.

    MARISSA LEGASPI: Paano po gawin and in terms of gaano kabilis niyang nagagawa yun at kung ano ang kalidad ng mga ano. Kasama ito sa minimeasure po nating doon sa assessment.

    ELY: Opo, Director. Para po sa kaalaman n gaming mga listeners lalo na po iyong mga nasa abroad na baka gusto ng umuwi. Ano ho ba iyong maipapayo niyo na mas maganda. Kasi napakarami po. Kasi iyong iba naman, nakiki ano uso uso eh. At iyong iba ay hindi po akma. Ano po ba iyong mas maganda o malamang mas Malaki ang posyento po na kapag iyan, iniavail nila, mejo gaganda po at talagang makikinabang po sila.

    MARISSA LEGASPI: Opo. Ano po. Mayroon po kasi tayong instrument at mga examinasyon na pwede po nating malaman kung ano ang interes. Pero ang nirerekomenda po naming ay mga kurso po na may naghihintay na trabaho at kasama na rin po ditto. Iyong kapag ikaw ay nalilinya, o gusto mo rin iyong sa mga construction po. Dahil ito po iyong prioridad dahil sa dami ng construction. Pwede po ninyong makuha iyong construction, saka po sa larangan ng turismo at saka po ang information technology. Kung ikaw naman po, lalo na sa ma OFWs. Kung gusto po natin. Kadalasan po sa kanila, iyong pwede na po sila magkaroon ng trabaho. Kadalasan po na kurson ditto ay iyong food processing o di kaya naman po iyong mga nagtatanong po ngayon. Iyong uso po ngayon na mga bed and breakfast na gusto nilang kumuha ng mga housekeeping, then barista po. So, nasa… Mayroon din po at nakikipagutulungan din po kami sa ibang ahensya. Like for example DTI, para tulungan kung ang gusto mo ay pumunta entrepreneurship, malaman mo muna kung anong gustong negosyo, tapos itutugma natin ang training sa pagnenegosyo. Iyo ang pangangailangan. So may mga collaborations din po kami sa iba-ibang ahensya, para po mas holistic po ang approach natin sa mga ganyan. So sa Department of Labor sa OWWA iyong mga bumabalik na OFWs, in fact nagkaroon nga po ng isa ring parang pantulong pong programa para sa mga returning OFWs. Kaya’t kasama po ito sa prayoridad na magkocomplement doon po sa ino-offer ng Department of Labor. Mayroon po silang makukuhang training na libre din po at tutulungan, ili-lead po sila sa mga financial institutions for capital assistance. O kaya sa DTI for further entrepreneurship development or technical advice.

    VP LENI: Ito napakahalaga nito ka Ely kasi marami tayong mga kababayan na gusto na din umuwi dito, pero hindi lang umuuwi kasi hindi alam kung anong gagawin. Pero ito po sa paraan ng TESDA, mga barista ay napakalaking bagay. Kasi kayo po mismo, siguro makaka-advise sa kanila. Ano ba iyong mga puwedeng skills na ituro depende sa kung anong negosyo iyong gusto nilang buksan.

    MARISSA LEGASPI: May gusto pa po akong idagdag na isa pa pong programa na inumpisahan ng TESDA, paara po sa mga kababayan na OFWs. Nagkaroon na rin po ang TESDA ng on-site, on-the-day assessment sa mga lugar na maraming OFWs, sa pakikipagtulungan po ng Department of Labor. Dadalin po natin ang assessment doon, opo NCS po. Kasi marami na po sa kanila nakakuha na po, kasi ang atin pong assessment system, puwede pong iyong recognition iyong mga nakukuha nila on-the-job. Kahit na hindi na mag-aral, kung mapapasa mo po ito, bibigyan ka. Pero iyong gusto pong bumalik, doon pa lang puwede na siyang mabigyan tapos dala-dala niya dito pag-uwi niya dito para mas mabilis na, puwede na niyang magamit.

    VP LENI: Para pag-uwi niya ma’an Marrisa hindi na siya kailangan pang mag-exam, kung hindi dala-dala na niya ang inyong certificate.

    MARISSA LEGASPI: Opo. In fact iyong mga training din na gingawa ng Department of Labor sa ibang bansa, ina-align na rin po doon sa ating standards, para po magqualify sila sa atin. In fact po nakikipagtulungan din sa pagbibigay ng mga ganitong…may mga OFW tayong mga communtiies lang sila na nag-establish ng training centers, inaalam na po nila ang standards para sila po puwede na ring makakuha ng assessment.

    ELY: Okay so naku talagang napakaikli ng oras. Siguro sa mga susunod po ano, director ay makasama ka muli namin.

    VP LENI: Maraming salamat din po ma’am Marissa. Sa oras na binigay mo sa amin.

    MARISSA LEGASPI: Salamat din po.

    [END GAP 2]

    VP LENI: Napaka-inspiring ka Ely ng bisita natin ngayon. Iyong kanyang kuwento binabasa ko kagabi. Sabi ko tamang-tama naman sa tema ng ating umaga kasi kanina kausap natin ang taga TESDA, ito ka Ely ano din, produkto ng isang programa sa TESDA. Kaya bigyan muna natin siya ng magandang umaga, Deejae Juanta. Magandang umaga sa iyo, Deejae.

    DEEJAE JUANTA: Good morning din po.

    VP LENI: Ito ka Ely si Deejae, nagsimula siya bilang barista. Sabi dito Deejae 2006, tama ba? At nag-umpisa siya sa Coffee Beanery sa Banawe, Quezon. Ilang taon ka doon sa Coffee Beanery, Deejae?

    DEEJAE JUANTA: Two years po sa Coffee Beanery.

    VP LENI: Two years sa Coffee Beanery. Pagkaalis mo sa Coffee Beanery saan ka lumipat?

    DEEJAE JUANTA: After ko po magresign sa Coffee Beanery, nagkaroon po ako ng interes doon sa TESDA kasi iyon po ang time na ni-launch iyong pilot assessment for FBS-NC III na ang focus ay major niya barista.

    VP LENI: Papano mo naman nalaman ang programang iyon ng TESDA?

    DEEJAE JUANTA: Pagkaresign ko po nagplano po sana kaming magstart ng small business. Nagseminar din po ako sa TESDA ng mga flower arranging. Tapos kung anu-anong skills. So katabi po noon mayroong ongoing na barista so sabi ko, why not magtake po ako noon.

    VP LENI: So nag-aral ka sa TESDA, pagkaaral mo sa TESDA, kumuha ka noong NC3. Iyon ang pinag-uusapan natin kanina ka Ely na certification. Tapos pagkuha mo ng NC III sa food and beverage services ito, pagkapasa mo, ano na ang sunod mong ginawa?

    DEEJAE JUANTA: Pagkapasa ko po, naging trainer naman po ako and then assessor, ng TESDA di po.

    VP LENI: Ayon. Ano nalang siya, hindi na estudyante. Pero naging trainer at assessor. Pero ngayong hanggang ngayon di ba? Hanggang ngayon ay accredited assessor siya para pa din sa mga barista.

    DEEJAE JUANTA: Para sa mga barista pa rin po, tapos po nagtayo na po kami ng school for barista din. Under din po ng TESDA.

    VP LENI: Ayan mayroon na silang school for barista. Itong school na ito, ikaw na ang nagsimula?

    DEEJAE JUANTA: Yes po ma’am.

    VP LENI: Naku napakahusay. Saan ang school?

    DEEJAE JUANTA: Ang school po namin ay Center for Baristas and Tourism Academy located at Fairview, Quezon City.

    VP LENI: Ayon nasa Fairview. Kaya siguro mas mainam na marinig ng ating mga kababayan iyong may parenhon interest. Center for Baristas and Tourism Academy Training and Assessment Inc. sa Fairview po iyon. Maliban sa pagbabarista, mayroon ka bang skills na tinuturo doon?

    DEEJAE JUANTA: Mayroon pa po. Events management po nagtuturo din po kami doon. And siyempre iyong mga gusto pong mag events naman.

    VP LENI: At ito sinimulan ninyo 2014?

    DEEJAE JUANTA: Yes po. 2014 po noong nagstart kaming itayo po ang Center for Baristas, pero as of today po, 11 years na po akong skilled barista.

    VP LENI: Naku. 11 years ka din na assessor?

    DEEJAE JUANTA: Industry worker po tapos, trainer, assessor ngayon po ay may-ari na po ng Center for Barista.

    VP LENI: At ito sabi mo iyong Center for Barista under TESDA pa din?

    DEEJAE JUANTA: Under TESDA pa din po. First training and assessment na na-register sa TESDA noong nilabas po ang barista.

    VP LENI: So kung gusto mo mag-avail ng TESDA training at ikaw ay medyo malapit sa Fairview, hindi na sila kailangang pumunta doon sa TESDA doon sa South, di ba? Puwede nang sa school ninyo. At iyon ay TESDA accredited.

    DEEJAE JUANTA: TESDA accredito po siya.

    VP LENI: Ito ba Deejae, iyong mga nagagraduate sa inyo saan-saan sila nagtatrabaho pagkatapos?

    DEEJAE JUANTA: So ang mga graduate po namin tinutulungan po namin sila ma-employ, minomonitor po namin ang kanilang employment report. Nakikipagpartnership din po kami sa mga establishments na mga coffee shops o mga naghahanap ng mga gusto nila merong TESDA. Kasi pag may TESDA po mas madaling ma-employ.

    VP LENI: Kasi sigurado alam na nila. Hindi na sila magtuturo from step one.

    DEEJAE JUANTA: Kaunti nalang po ang ituturo nila, iyong standard nalang ng company nila. So kami ang mga estudyante namin, talagang gusto namin 100% ma-employ po sila. Tapos after the training po na-employ sila, pinapupunta namin sila sa school or dinadalaw namin mismo kung saan sila nagwowork para i-motivate naman iyong mga kung sino iyong nag-aaral today.

    VP LENI: Oo iyong mga nag-aaral. Para makita nila na mayroong papapuntahan. Ito ilang porsyento kaya sa graduates ninyo ang nag-aabroad?

    DEEJAE JUANTA: Most of them po na nag-abroad siguro mga 30% lang po. Kasi ang iba po talagang minimotivate sila na as much as possible dito po sana sila. Para din po tinutulungan namin silang maghanap ng trabaho dito sa Philippines para hindi na sila aalis.

    VP LENI: Kasi ang balita ko kasi ka Ely, halimbawa ganito, malakas ang demand sa mga cruise ships, sa mga hotel sa iba’t ibang bansa na nasa labas ng Pilipinas. Kaya siguro ang atraksyon na magtrabaho abroad. Pero kahit kasi gaano kalaki ang suweldo… Ito okay lang kung mga binata at dalaga pero kung malayo sa pamilya, maiiwan ang pamilya dito, iyon ang mahirap.

    ELY: So iyon ho no. Pero malaki daw ang suweldo diyan sa mga barista? Lagpas naman po sa minimum?

    DEEJAE JUANTA: Opo.

    ELY: Kaya marami talagang na-enganyo. Lalo na ang mga kabataan.

    VP LENI: Oo at saka nauuso kasi ang mga coffee shops.

    DEEJAE JUANTA: Pero sa amin po kasi usually ang sinasabi ko sa kanila, ako hindi ako nag-abroad pero naging successful kami sa pagiging barista. So why not na puwede din naman pong maging successful sila sa Pilipinas.

    VP LENI: At saka ito nagsimula kang barista di ba? Siguro kung hindi ka nangarap ng mas malaki hanggang ngayon, ganoon lang ang ginagawa mo.

    DEEJAE JUANTA: At saka kung hindi po nilagay mismo ang puso doon sa ginagawa.

    VP LENI: So ikaw dahil nangarap, pinagtrabahuhan iyong pangarap, nag-aral, nandito ka na ngayon. Kaya ito ang kuwento ni Deejae dapat napapakinggan ng ating mga kababayan, kung minsan pag-iniisip nila hanggang dito nalang kami, hindi po iyon totoo kasi si Deejae nga, malaking halimbawa na pag tayo ay, paghandang magsakripisyo, parating bubunga ang sakripisyo. Kaya ito ka Ely, talagang inspirasyon para sa ating lahat. Kaya naimbitahan ka namin ngayon Deejae, ngayong umaga, kasi huling porsyon ng aming programa, ito iyong istorya ng pag-asa portion namin na gusto namin ipakilala ang mga kagaya mo sa ating mga kababayan. Para iyong mga pinagdadaanan na kahirapan, makahugot ng inspirasyon sa iyo. Kasi sigurado ako di ba Deejae, noong umpisa pa lang kahit hindi mo pa kinukuwento marami ka ding kahirapan na pinagdaanan.

    DEEJAE JUANTA: Ay marami po. Actually dati po talaga hindi ako naniniwala na kapag mahirap ka mahirap ka na habang buhay. Kasi kami po talagang mahirap po talaga to the point na wala kaming house, nagtatayo kami ng bahay sa gitna ng ilog. Ganoon po iyong, ganoon kahirap ang buhay namin before. So pag nangarap ka po, tapos binigyan mo ng buhay, nilagay mo ang puso mo, puwede pa lang maging successful.

    VP LENI: Pero noong naging barista ka noong 2006, nag-aaral ka pa noon?

    DEEJAE JUANTA: Kakagraduate ko lang po noon. And then really right in time po ang GMA7 before. Nagkaroon sila ng competition about searching ng job po, iyong May Trabaho Ka. Nag-join po ako doon, search for barista. So doon din po nagsimula iyong journey ko bilang barista.

    ELY: Okay so iyon pong mga nakikinig sa atin, nagbigay po tayo ng inspirasyon sa kanila. Naging pong may-ari po siya ng isang eskuwelahan.

    VP LENI: At saka nakakatulong sa mga kagaya niya dati na nangarap din.

    ELY: Sige Deejae baka may gusto kang ipayo sa ating mga listeners na gustong maging barista. Para mabigyan pa ng inspirasyon sa kanilang mga pangarap sa buhay.

    DEEJAE JUANTA: So para doon po sa mga nangangarap katulad ko po dati po akong barista ngayon po ay mayroon na po kaming school for barista. Ine-encourage ko po ang lahat na kung gusto po ninyong i-pursue ang ganoong career bilang barista, puwede po kayong pumunta sa Center for Barista. Ang Center for Barista mayroon din pong ino-offer na scholarship po ng TESDA. So mayroon din pong kaming mga scholarship so pupunta lang po sila doon para mag-avail din po noon or magtraining po sila. Assessment training libre po siya, tapos tutulungan po namin sila ma-employ.

    VP LENI: Sana ka Ely nakikinig ang ating mga kasama ngayong umaga. Kasi ang inspirasyon parati lang nandiyan, pero gamitin sana ang inspirasyon kagaya ng ginawa ni Deejae kaya naabot niya kung nasaan siya ngayon.

    ELY: Salamat sa iyo, Deejae.

    DEEJAE JUANTA: Maraming salamat din po.

    VP LENI: Ito pong mga kasama natin na mga taga Hong Kong, magandang umaga sa inyo. Alam mo ka Ely ang mga kababayan natin kapag Linggo, talaga ito ang pinakamasaya sa kanila kasi ito ang pagkakataon na nakakasama nila ang mga kababayan nila.

    ELY: Tipon-tipon po sila sa isang lugar. Okay so wala na pong oras ma’am, so magpapaalam na po tayo. Mayroon po ba tayong…

    VP LENI: Wala na ka Ely, napakabilis ng oras. Gusto nalang ulit natin paabutan ng pasasalamat ka Ely si Ma’am Marissa ng TESDA, si Deejae ng Istorya ng Pag-asa, at saka ang lahat pong sumamang muli sa atin ngayong Linggong umaga. Magandang umaga po sa inyo at maraming maraming salamat muli.

    ELY: Maraming salamat!

    – 30 –

    Posted in Transcripts on Sep 30, 2017